Dorożki i pierwszy pociąg

Dworców dwa: dworzec główny (Hauptbahnhof) punkt węzłowy, 6 linii kolejowych, położony 20 minut drogi od centrum miasta, oraz przystanek na przedmieściu (Allenstein Vorstadt) dla linii do Działdowa i Braniewa-Brunsbergi koło koszar nad Łyną.  „Przed wojną panował tu ogromny ruch, dziennie przesuwało się przez nie 400 pociągów, a wedle statystyki na obu dworcach sprzedawano rocznie około 250.000 biletów osobowych” - pisał Mieczysław Orłowicz w 1922 roku w „Ilustrowanym Przewodniku po Mazurach Pruskich i Warmii”. Dzisiaj na teren stacji Olsztyn wjeżdżają codziennie w dni robocze 63 pociągi pasażerskie (wyjeżdża tyle samo).  Pomysł ulokowania w Olsztynie węzła kolejowego powstał w latach 60. Starała się o to także Ostróda. Tory zaczęto budować w 1868 roku. Już 26 listopada 1872 roku, R. Zakrzewski, ówczesny prezydent Olsztyna, przeciął wstęgę przed pierwszym pociągiem wjeżdżającym na olsztyńską stację. Pierwszy odcinek, który oddano do użytku w 1872 roku, prowadził do Czerwonki, a następny do Ostródy.  W 1883 roku powstał odcinek w kierunku Morąga i Szczytna, rok później do Ornety, a w 1887 roku do Iławy. W 1911 roku przed budynkiem dworca urządzono skwer, ulicę obsadzono różnymi rodzajami drzew. W tym samym roku budynek zelektryfikowano. W styczniu 1945 roku lotnictwo radzieckie przeprowadziło w rejonie dworca zmasowane naloty bombowe. Perony pełne pasażerów zostały ostrzelane. Zginęło wówczas kilkadziesiąt osób.  Zabudowania dworca spłonęły dopiero w nocy z 17 na 18 lutego 1945 roku. W 1948 roku oddano do użytku odbudowany budynek. W latach 1968- 1971 zbudowano nowy kompleks obiektów, który służy Polskim Kolejom Państwowym i Państwowej Komunikacji Samochodowej. Przy dworcu swoją stację miały niegdyś dorożki, a od 1953 roku także taksówki. Przed dworcem, na klombie mieścił się podobno także modelowany każdego dnia z kwiatów kalendarz botaniczny.