Wczesna interwencja logopedyczna

         Wczesna interwencja logopedyczna to różne działania logopedy z dzieckiem od jego pierwszych dni na naszym świecie, czyli od 0 do 3 r.ż. . Niektórzy podają dalej, aż do do 6 r.ż., kiedy dziecko osiąga dojrzałość szkolną i jest przygotowane do prawidłowego mówienia w 100 %.

         Wczesna interwencja oznacza, że specjalista jest w stanie oddziaływać na młody, niedojrzały jeszcze układ nerwowy. Ten okres jest najkorzystniejszy do stymulacji i wyrównywania różnych nieprawidłowości w rozwoju mowy dziecka, choć ono jeszcze nie mówi tak jak my. Ono „mówi” trochę inaczej. Jego płacz jest jednym z kilku ważnych kryteriów oceny stanu zdrowia noworodka. Od chwili narodzin dziecko wydaje różne dźwięki i w ten sposób komunikuje się ze światem, z otoczeniem.

         Często zdarza się, że w tym wczesnym rozwoju są trudności w rozpoznaniu zaburzeń rozwoju mowy dziecka, nie tylko przez rodziców, ale również i lekarzy. Dlatego tak bardzo ważna jest stymulacja mowy od samego początku. Poprzez takie wczesne działanie interwencyjne i stworzenie odpowiednich warunków rozwoju można przeciwdziałać powstawaniu późniejszych wad.

          Ciągły rozwój trwa od samego poczęcia, dlatego należy wiedzieć jakie czynniki mogą wpłynąć negatywnie na kształtowanie się mowy. Mogą one zadziałać już w okresie prenatalnym, okołoporodowym czy też w pierwszych dniach życia dziecka.

         Dzieci urodzone w zamartwicy, z punktacją Apgar < 8 pkt., z niską wagą urodzeniową, wcześniaki, niemowlęta, których matki w czasie ciąży leczyły się na nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, cukrzycę, miały zatrucie ciążowe, krwawiły, zażywały leki, spożywały alkohol lub paliły papierosy, zwłaszcza w I trymestrze, powinny być otoczone szczególną troską. U dzieci tych w pierwszych dniach życia należy dokonać oceny aparatu artykulacyjnego, odruchów z głównych punktów twarzy, które są bardzo ważne dla rozwoju mowy.

Te punkty to ssanie, połykanie, położenie i wypychanie języka, wysuwanie warg, zwracanie głowy oraz ocena zmysłu słuchu.

         Niestety w naszych szpitalach bardzo rzadko pracuje logopeda na oddziale noworodkowym, a to on zaraz po lekarzu – pediatrze powinien zbadać noworodka.

         Jeżeli u dziecka po takim badaniu zostaną stwierdzone nieprawidłowości, wówczas powinno być ono objęte opieką logopedyczną, właśnie taką wczesną interwencją, już od pierwszych dni. Im szybciej dziecko trafi do logopedy, tym większa jest szansa na usprawnienie i stymulację nieprawidłowych odruchów.

         Bardzo ważne jest  karmienie piersią w takich przypadkach. To nie tylko z powodu najlepszego pokarmu dla malucha, ale dlatego, że jest to świetny masaż warg, podniebienia i języka, który podczas takiego karmienia wykonuje bardzo ciężką pracę. Karmienie piersią ma również wpływ na przyszły zgryz naszej pociechy.

Ciśnienie, które wytwarza się podczas tej cudnej i niepowtarzalnej czynności, rozpycha podniebienie, ustawia nam szczękę i żuchwę w prawidłowym położeniu. Karmienie piersią uczy również prawidłowego połykania, oddychania i powoli pionizuje język. Wszystkie te czynności są ściśle związane z mową, dokładnie z naszymi wargami, językiem, podniebieniem, szczęką i żuchwą, które od pierwszych dni kształtują się.

         Dlatego Drogie Mamy, karmcie dziecko piersią nie dlatego, że lekarz kazał, karmcie, by Wasze dziecko lepiej mówiło. Wiadomo powszechnie, że zdecydowanie lepsza od leczenia jest profilaktyka, ale niewiele osób ma tego pełną świadomość.

                                                                           Lidia Kotlińska-Szulc

                                                                           neurologopeda

LITERATURA :

Jurkowski A., Ontogeneza mowy i myślenia, Warszawa 1986

Kaczmarek L., Nasze dziecko uczy się mowy, Lublin, 1982

Styczek I. , Logopedia, Warszawa1983

Zarębina M. , Kształtowanie się systemu językowego dziecka, Wrocław 1973